Doğduğumuz andan itibaren öğrenme başlar. İnsan beslenmeyi öğrenir, oturmayı – kalkmayı öğrenir, yürümeyi öğrenir. Sonra zihinsel öğrenmeler eklenir. Hayal edebilmeyi, karar alabilmeyi, cesareti ve daha pek çok şeyi öğrenir. İlk nefesle başlayan öğrenme süreci son nefese kadar devam eder.
Öğrenme, tüm insanlarda ortak bir ihtiyaçtır. Seçilen öğrenme yöntemi ve öğrenme performansı ise insandan insana değişir. Bazı insanlar deneme – yanılma ile öğrenirler. Yani hayatta karşılaştıkları sorulara tahmini bir cevap verirler. Ön bilgiden uzak bir cevap, çoktan seçmeli bir test sorusunda herhangi bir şıkkı işaretlemeye benzer. Cevabın yanlış olma olasılığı, doğru olma ihtimalinden fazladır. Her soruya rastlantısal bir cevap verip, doğruyu bulana kadar yeniden denemek çok maliyetlidir. Ve en önemli maliyet kalemi de zamandır. Çünkü hayat cevap vermemiz gereken sorularla doludur. O sebeple bize hız kazandırabilecek, hatalarımızı azaltıp, doğrularımızı artıracak bir yönteme ihtiyaç vardır. Bu yöntem, deneyimsel transfer yöntemidir. Daha önce o konuda çözüm bulmuş olanların deneyiminden faydalanmak. İşte eğitim dediğimiz kavramın gerçeği budur. İhtiyaç duyulan konulardaki deneyimin transfer edilmesi…
Hayatla ilgili her konuda eğitim olabilir. İnsanlar yemek yapmayı, farklı sporları, egzersiz çeşitlerini, dil öğrenme tekniklerini, evliliğin kurallarını, sunum yapabilmeyi, mimarlığı, satış yöntemlerini, insan yönetimini, irade güçlendirmeyi, bir sınava hazırlanmayı, matematiği, kitap yazmayı, doğum sonrası bebek bakımını, emekli olmayı ve akla gelebilecek her konuyu eğitimler aracılığıyla öğrenebilirler. Yani o konudaki deneyimi transfer edebilirler. Daha önce o hedefe ulaşmış kişilerin gerçek yöntemlerini öğrenebilmek büyük bir konfordur. Öğrenme sürecini konforlu hale getiren ise insanları tanımaktır.
İnsanları nasıl tanıyabiliriz? Bir şeyi tanımlayabilmek için neye benzediğini ve neyden farklı olduğunu fark etmemiz gerekir. Birbirine benzeyenlerin ortak özellikleri ne? Benzemeyenlerden farkı ne? Benzeyenlerin detayda birbirlerinden farkı ne?
Her canlı kendi içinde bir gruptur. O grubun kendine has ortak özellikleri vardır. Hayatın içinde karşıladıkları bir ihtiyaç, bir varoluş sebebi vardır. Üstlendikleri göreve göre birbirlerine benzerler, diğerlerinden farklılaşırlar. Kendi içlerinde benzeseler de, o ihtiyacı görürken detayda birbirlerinden de farklıdırlar. Aynı fabrikada çalışan insanların ortak bir üretim yapması ama farklı görevlerinin olması gibi.
Örneğin ağaçlar kendi içlerinde bir topluluktur. Bu topluluk çiçeklerden farklıdır, hayvanlardan farklıdır, bulutlardan farklıdır. Ağaçların yaşam alanları, temel ihtiyaçları ise birbirine benzer. Bu benzerlik içerisinde onları birbirinden farklılaştıran kendine has özellikleri vardır. Yani çam da palmiye de ağaçtır ama farklı iklimlerde yetişirler, farklı nem oranlarına ihtiyaç duyarlar. Gövdeleri, dalları, yaprakları birbirinden farklıdır. İkisi de ağaçtır ama detayda farklılıkları vardır
Örneğin kar… Bu bir yağış türüdür. Taş gruplarından farklıdır, organ gruplarından farklıdır, gezegenlerden farklıdır. Yağış türlerinin birbirine benzer özellikleri olduğu gibi kendi içlerinde de farklıdırlar. Kar, yağmur değildir, dolu değildir… Oluşumu için bir araya gelmesi gereken sebepler vardır. Detayda kendine has özellikleri vardır.
Bu durum üretilen eşyalarda da böyledir. Makineler diğer üretilen ürünlerden farklıdırlar. Bir tekstil ürünü değildirler, gıda değildirler, mobilya değildirler. Makine olmalarından kaynaklanan, onları diğer gruplardan ayıran ortak özellikleri vardır. Ama kendi içinde de birbirlerinden farklıdırlar. Farklı alanlarda ihtiyaç görürler. O sebeple şekilleri, kullanım alanları, bakımları birbirinden farklıdır.
Ve insan… İnsan hayvan değildir, bitki değildir, taş değildir… Onlardan farklıdır. İnsan kendi içinde benzer özellikler taşır. Aynı zamanda insan insandan farklıdır. Her birinin avantajları – dezavantajları, öncelikli istekleri, karar sistemleri, iletişim modelleri, görünüşleri birbirinden farklıdır…
İlgilendiğimiz şey her ne ise onu tanıdığımızda ondan verim almaya başlarız. Doğru amaç için kullanır, doğru yöntemler seçer, bakımını doğru yaparız. Böylelikle verimini artırır, yıpranmasını azaltırız.
İnsanın neye benzediğini, neyden farklı olduğunu tanımlarsak onu o kadar iyi tanımaya başlarız. Detaydaki özelliklerini ne kadar iyi bilirsek, onun ihtiyacını da o kadar iyi karşılarız. Farklılıkları bilmek doğru sahada doğru topla oynamaya benzer. Tenis topu basket topundan üstün değildir, faklıdır. O farklılığı tanımlamak doğru sahada doğru topu kullanmayı sağlar. Dağ denize göre üstün değildir, farklıdır. İkisi de hem keyif hem fayda verir. Ama ikisinin lezzeti de gördüğü ihtiyaç da birbirinden farklıdır. İnsan müdahalesi olmayan şeyler üstünlükte yarışmak için değil, farklı konularda ihtiyaç görmek için vardırlar. Bir böbrekle karaciğer, atla ayı, pırasayla havuç yarışmaz. Her biri kendi alanında bir ihtiyaç karşılarlar. Bu insanlarda da böyledir. İnsanlar birbirlerinden farklıdırlar ama birbirlerine göre daha iyi veya daha kötü değildirler. Farklı sahalara uygundurlar. Farklı güçlü yönleri, farklı gelişim alanları vardır.
- İnsanların benzerliklerini ve farklılıklarını anlamamız yani insanları tanımamız eğitim süreçlerinde bize büyük bir konfor sağlar.
- Kim nasıl öğrenir? Nerelerde nasıl zorluklar yaşar? Motivasyonu nasıldır ve nasıl artar? gibi pek çok konuda strateji üretebilmemizi sağlar.
- Öğrenme verimimizi yükseltir.
- Başarının, mutluluğun, iyi ilişkilerin yöntemlerini anlatmak da anlamak da kolaylaşır.
- Bir sınava hazırlanırken, bir dersi öğrenirken, bir uygulama yaparken düşülebilecek tuzaklar öngörülebilir, tedbir alınabilir.
- Öğrenme kalitesinin artması için doğru yöntemler seçilebilir.
- Öğrenme sürecinin zorlukları kolaylaştırılabilir, keyfi artırılabilir.
Hayatın kendisi bir öğrenme yolculuğudur.
Bu yolculuğun konforlu geçirmenin yöntemi ise insanları tanımaktır.
Sizin de örnekleriniz, çıkarımlarınız varsa yorumlara yazabilirsiniz.
- Farklılıkları tanımlamak için benzerlikleri fark etmek gerekir. Sizin vermek istediğiniz bir örnek var mı?
- “Farklılık yarışmak için değil, farklı konularda ihtiyaç görmek için vardır” Bundan ne anlıyoruz, sizin paylaşmak istediğiniz örnekler var mı?
- İnsanların benzerliklerini ve farklılıklarını anlamak eğitim süreçlerinde nasıl bir fayda sağlar?
O zaman hadi başlayalım..
Eğitimde “Kim Kimdir?”
32 Responses
“Eğitim” deyince insanın aklına hayatta uygulanabilirliği olmayan bilgileri ezberlemek geliyor. Aslında bambaşka bir şey olduğu gayet iyi anlatılmış. Teşekkürler 🙂
Çok beğendim… 😊
“Farklılıklar yarışmak için değil, farklı konularda ihtiyaç görmek için…” cümlesi bilinenin aksine bir bir cümle.
Bir sergide insanlar birbirinden farklı tablolar yapmak için yarışırlar. Oysaki hepsinin kokusu, dokusu, fırça darbeleri birbirinden farklıdır. Ve onu yaparken duygusu farklı olduğu gibi, bizim de bakarken hissettiğimiz duygu birbirinden farklıdır. Kimine göre güzel olan kimine göre olmayabilir. Aslında o anda karşıladığı ihtiyaca göredir…
Farkı fark etmek büyük bir konfordur
“Hayatın kendisi bir öğrenme yolculuğudur.
Bu yolculuğun konforlu geçirmenin yöntemi ise insanları tanımaktır.”
Şu mottoyla hareket edilebilse, her ilişkinin bir öğrenme konusu olduğu anlayabilse insan…
İnsan o farkı fark edince ona göre de öğretmeye çalışır. Nasıl ağaçlar farklı farklı insanın seni anlaması da farklı… ve gerçekten bu farklılıkları anlamak ve ona göre anlaşılır olmaya çalışmak çok keyifli 🙂
Ne güzel bir anlatım…
Farklılıklarımızın birbirimizin ihtiyacını görmek için önemli bir unsur olduğunu farketmek . İşte bu paha biçilemez bir bakış…
Farklılıklar yarışmak için değildir. İnsana gerçektende öyle dedirten bir yazı olmuş. Farklı olanda muhakkak öğreneceği bir şey vardır insanın. Yeterki öğrenmek istesin.
Her insanın iyi yapabildiği şeyker var yapamadığı şeyler var. Bunlar bir insana üstünlük sağlamak bu farkları bildiğimizde hem o insanla nasıl iletişim kuracağımızı biliriz hem se birbirimizin ihtiyacını nasıl giderebileceğimizi de daha iyi anlarız. Böylelikle iletişim ve ilişkilerimiz daha iyi olur ve hayat kalitemiz artar.
İnsan belli bir konuma ulaşmak için, kazanım sağlamak için benzerliklerin arasındaki farklılığın detaylarına ihtiyaç duyar. Çok çeşitli krem var fakat bazıları nemlendirmeye, bazıları ağrı kesmeye, bazıları kurutmaya, bazıları enfeksiyonu önlemeye yarar sağlar. Detayına sahip olabildiğinde bu farklılıkların amacına da yaklaşmış olmuyor mu:)
Toplu olarak bir konu çalışıldığında birçok güzel fikrin çıkması gibi…
İnsanın farklılığı bakış açısını geliştirir.
Farklılıklar büyük zenginlik.
Öğrenme, eğitim deyince genelde insanın aklına sıkılacağı zorlanacağı anlar gelir. Fakat kimin nasıl daha kolay öğreneceğini bilince o kadar da zor değilmiş demeye başlıyor.
Her soruya rastlantısal bir cevap verip, doğruyu bulana kadar yeniden denemek çok maliyetlidir. Ve en önemli maliyet kalemi de zamandır. Öğrenebilen, deneyimi transfer eden kişi zamandan tasarruf sağlar…
Bu da enerjisini, gücünü tasarruflu kullanmasını sağlar.. Büyük bir konfor, deneyimi transfer edip benzerlik arasındaki farklılıkları görebilmek
Eğitim sadece okulda olmuyor hayatın her alanında eğitiyor ve eğitiliyoruz. Bu farkındalığa ulaşmak çok aydınlatıcı oldu doğrusu ⭐
Farklı konularda ihtiyaç görmek sorusunu okuyunca benim aklıma şu geldi;
Çalıştığım yerdeki pozisyonum itibari ile bir liderlik yapıyorum. Organize etmek, planlama, iş dağılımı yapma gibi konularda iyiyim ama bunları eğlenceli hale getirmekte zorlanıyorum:) burada da müdürüm devreye giriyor sanırım çünkü o da bu konularda çok iyi. Birlikte iyi bir takım olduğumuzu düşündürdü bu soru bana 🙂
Farklılıklar insanı eğitir. Bende olmayan sende var ve benim sendeki detaya,sendeki deneyime ihtiyacım var. O zaman öğrenme dediğimiz şey bu kadar da zor bir şey değil…
Farklılara dikkat verdikçe neler görüyoruz neler. Üzerinde sık sık yürüdüğüm çimlerin hepsinin aynı olduğunu sanırdım. Biraz yaklaşınca çeşitliliğini farkettim. Doğa her anıyla büyük bir mucize 🙂
Her ne kadar farklılıkları kabul etmekte zorlansak da çözüm de orada oluyor ilişkilerde. İnsan kendini bile anlamakda zolanıyor çoğu zaman. O yüzden iyi ki kim kimdir 🙂
Farklılıkların üstünlük değil ihtiyaç için olduğunu anlamak eğitim süreçlerinde bakış açısını tamamen değiştiriyor. Kim nasıl öğrenir, nerede zorlanır, neyle motive olur bunları bilmeden verilen emek çoğu zaman boşa gidiyor. İnsanları tanımak öğrenmenin en büyük kolaylığı.
İnsanların farklı yönlerini keşfettiğimizde nasıl daha kolay anlayabileceğini de fark ediyoruz aslında. Diğer türlü ancak kendi anladığımız gibi insanlara anlatıp sonra neden beni anlamıyorlar diyoruz…
Birini eğitmek, onda davranış değişikliği oluşturmak demektir. İnsanları detayda tanımadıkça, neyi neden yaptığını anlamadıkça gerçekten eğitmek mümkün müdür?
“İnsanın neye benzediğini, neyden farklı olduğunu tanımlarsak onu o kadar iyi tanımaya başlarız. Detaydaki özelliklerini ne kadar iyi bilirsek, onun ihtiyacını da o kadar iyi karşılarız.” Bunun için de kendimizi tanımamız gerekiyor. Çünkü kimimiz farklılıkları kimimiz benzerliklere odaklanabiliyoruz. Gerçekten tanımak içinse ikisine de ihtiyaç var…
Bir öğretmen olarak her senenin başında yeni tanıştığım öğrencilerimin hem benzerliklerini hem de farklılıklarını bilince onlara neyi, nasıl öğretmem gerektiğini ve bunu keyifle nasıl yapabileceğimi çözmüştüm. Ve bu da insana çok büyük bir konfor alanı yaratıyor. Hem çooook benzerler hem çoook farklılar. İnsan evladı işte …
Farklılıkları tanımlamak için benzerlikleri fark etmek gerekmesi ne kadar vurucu. Spor dünyasında da bunu görüyoruz; yüzücüler ve koşucular aynı “sporcu” grubunda olsa da kas yapıları, antrenman yöntemleri ve performans ihtiyaçları farklıdır. Bir ekip içinde bazı insanlar analiz konusunda güçlü olurken bazıları iletişimde güçlüdür. Bu farklılıklar rekabet etmek için değil, birbirini tamamlamak içindir. Aynı durum eğitimde de geçerli. Her öğrenci öğrenmek ister ama öğrenme yöntemi, motivasyon kaynağı ve dikkat süresi farklı olabilir. Öğretmen ya da eğitmen, öğrencinin öğrenme stilini tanıdığında doğru yöntemleri seçebilir. Böylece öğrenme süreci daha verimli, daha hızlı ve daha keyifli hale gelecektir.
Farklılık yarışmak için değil, farklı konularda ihtiyaç görmek için vardır. Herkesin avantajli ve dezavantajli oldugu yerler var. Birinin iyi olduğu yerde ben iyi değilsem benimde iyi olduğum başka bir yer vardır. İnsana ne kadar umut ve farkındalık veriyor. İyi olduğumuz yerleri bulup gelistirmek dilegiyle…
Kim nasıl öğreniri bir öğrenebilsek neler değişecek kim bilir :))
İnsan müdahalesi olmayan şeyler üstünlükte yarışmak için değil, farklı konularda ihtiyaç görmek için vardırlar. Ne güzel söylenmiş, insanlarda da tıpkı böyle aslında, bunu fark edince hayat bi tatlılaşıyor 🙂
İnsan farklılıkları fark ettiğinde onların nedenini anladığında artık kızmak yerine burayı yönetir oluyor. Çok hızlı biri varsa onu biraz daha detaya bakmasına yardımcı olmak,
Çok yavaş biri varsa ona süre verip hızlanmasına destek olmak gibi.
“Farklılık yarışmak için değil, farklı konularda ihtiyaç görmek için vardır”
İyiki vardır ☺️
Herkesin aynı olduğunu düşünsenize ne kadar sıkıcı…
Her yerde tek bir ağaç olsa ya da tek çiçek…
Rengarenk, her mevsimde açan bambaşka görüntüde, kokuda çiçekler 🥰
Biz de farklılıklarımıza böyle baksak..
İnsanların farklı yönlerini öğrendiğimizde daha adaletli davranmış oluyoruz. O yüzden iyi ki kim kimdir:)
İnsanların farklı yönlerini öğrendiğimizde daha adaletli davranmış oluyoruz. Emeğinize sağlık çok güzel bir yazı olmuş:)
İnsanların farklı yönlerini öğrendiğimizde daha adaletli davranmış oluyoruz. Emeğinize sağlık çok güzel bir yazı olmuş:)
“Yolculuğu keyifli geçirmek” çok güzel… Biz yolculuklarda bazen keyif kısmını atlayabiliyoruz, oysaki insanı tanımak hayatımıza da bize de yolumuza da neşe getirir 🙂